Kanada C-51 Yasa Tasarısı Kanunlaşma Yolunda

Kanada C-51 Yasa Tasarısı Kanunlaşma Yolunda

 
Kanada’da federal liberallerin desteğiyle muhafazakar hükümetin tartışmalı anti-terör yasa tasarısı 6 Mayıs’ta 183’e karşı 96 oyla Avam Kamarası’ndan geçti.
 
Liberallerin lideri Justin Trudeau ve sol NDP parti lideri Thomas Mulcair oylamada hazır bulundu. Başkan Stephen Harper Avrupa’da olduğu için oylamaya katılamadı.
 
Aylar süren tartışma sonrası C-51 yasa tasarısı son adımın tamamlanması için Senato’ya gönderildi. Tasarının yasalaşması için gerekli olan Krallık izninin birkaç hafta içinde çıkacağı tahmin ediliyor.
 
Bazı milletvekilleri konuyla ilgili olarak Twitter’den yaptıkları paylaşımlarda karara itiraz ettiler ve yasa tasarısını destekledikleri için Liberalleri topa tuttular. 
 
Yasa tasarısı bir kişinin ulusal güvenliğe tehdit eden birisi olarak görülmesi için gerekli olan eşik kriteri düşürüyor ve Kanada’nın güvenlik ve istihbarat birimlerine kurumlar arası bilgi talebine ve paylaşmasına yetki veriyor.
 
Halk Sağlığı Bakanı Steven Blaney geçen Salı günkü üçüncü okumada, “Parlamento üyeleri benim defalarca güvenlik olmadan özgürlük olmaz dediğimi duymuşlardır. Buna güvenlik olmadan refah olmazı da ekliyorum.” [1] diyerek tasarıyı savunmuştu.
 
NDP’nin güvenlik eleştirmeni Randall Garrison hükümetin korkuyu kullanarak bir yasa tasarısının kanunlaşmasını sağladığını belirtti.
 
Garrison “Hükümetin korku politikasıyla C-51 Yasa tasarısını Parlamento’dan geçirme niyeti olduğu açıktı” dedi. [2]
 
NDP milletvekili Liberalleri “sivil özgürlüklerimize bir tehdit” olarak gördüğü çok geniş kapsamlı bilgi paylaşımını destekledikleri için eleştirdi.
 
Liberaller sene başında ülkenin anti terör yasasında yapılacak değişiklikleri destekleyeceklerini fakat seçimleri kazandıklarında yasal mevzuatı revize edecekleri tahhüdünde bulunmuşlardı. Özellikle güvenlik organları üzerinde gözetim sözü vermişlerdi.
 
Yasa tasarısı Ekim ayında Parlamento saldırısında Kanadalı askerler Nathan Cirillo ve Patrice Vincent’in Ekim’de öldürülmelerinin ardından hazırlanmıştı.
 
Tasarı hem ulusal hem de uluslararası gazete ve sivil özgürlük kuruluşlarının dikkatini çekmişti.
 
The Globe and Mail gazetesinde editoryal kurulu tarafından Salı günü oylama arefesinde tasarıyı kuşkulu bulan bir yazı yayınlanmıştı.
 
Yazıda, “Hükümet Kanada’nın anayasal güvencelerinin zayıflatılmasını haklı çıkaracak hiçbir neden sunamamıştır. Terörizmle savaşmak için daha fazla güce ihtiyacı olduğunu belirtmiş ve herhangi bir kişinin C-51 Yasa Tasarısı aleyhinde konuşmasını engelleme yolunu seçmiştir” dendi.
 
Eski ulusal güvenlik dairesi (NSA) çalışan Edward Snoweden yasa tasarısındaki maddelere dikkat çekerek Kanadalıları çok dikkatli olması konusunda uyardı.
 
Federal özel hayatın gizliliği denetçisi Daniel Therrien’de kendi endişelerini paylaşarak kişilerin şahsi bilgilerinin korunması açısından tasarıdaki maddelerin yetersiz olduğuna dikkat çekti.  
 
“Sadece terörist şüpheliler değil tüm Kanadalılar bu ağın içinde yakalanabilir.” diye yazan Therrien, “Özellikle Kanadalıların hükümetle paylaştıkları çok hassas bilgileri göz önüne alırsak özel hayatın gizliliği ciddi bir durumdur” diye ekledi. Therrien’e göre özel hayatın gizliliğinin potansiyel ihmali oldukça yüksek.  
 
C-51 Yasa Tasarısı Nedir?
Bu senenin Ocak ayı sounda parlamentoya sunulan C-51 yasa tasarısı Kanada’nın dönemin Liberal hükümeti tarafından 11 Eylül sonrası uygulamaya koyulan anti-terör kanunlarını oldukça revize etmektedir.
 
Yasa tasarısı Kanada’ya karşı terörizm tehditlerinin yüksek olduğu bir döneme denk geldi. Ekim ayında Kanada parlamentosuna yapılan saldırı ve öldürülen iki Kanadalı asker ve Paris’teki Charlie Hebdo ofisine yapılan saldırılar hükümet yetkilileri tarafından yasa tasarısının haklılığının savunulmasında bolca kullanıldı.   
 
Hükümet kanadından çeşitli bakanlar tasarıyı hükümetin Kanadalıları “jihadist teröristlere” karşı koruyacaklarının bir taahhüdü olarak ifade ettiler.
 
Yasa tasarısı polis yetkililerine “Kanada’nın güvenliğini tehlikeye atacak” faaliyetlere karşı olağanüstü yetkiler veriyor.
 
C-51 Yasası Günlük Hayatınızı Şu Şekilde Etkileyecektir [3]
 
1-Özel bilgileriniz artık “özel” değil. Size özel bilgiler ve hükümetle yaptığınız tüm haberleşme ve işlemler çok genel sebeplerle –ki terörizm bunlardan bir tanesi– diğer her türlü hükümet organlarıyla paylaşılabilecek. Yasa tasarısı birisi tarafından elde edilen her türlü bilginin herhangi birisine ifşa edilmesine ve bilginin herhangi bir sebeple kullanılmasına izin veriyor. Bilgilerin paylaşılacağı devlet organlarına baktığımızda kişilerin sağlık, pasaport başvuruları, vergi beyannamesi başvuruları gibi birçok konuda bilgi baylaşımından bahsediyoruz. Bu yasayla Kanadalıların hedef alınmadığı iddialarına karşın bilgiler Kanada’nın istihbarat teşkilatlarından olan CSE (İletişim Güvenlik Kurumu) ile de paylaşılabilecek. CSE Kanada Savunma Bakanlığı’na bağlı olarak ülkenin sinyal istihbaratından ve Kanada hükümetinin elektronik veri ve iletişim ağlarının güvenliğinden sorumlu.
 
2-Masum ifadeler terörizmle ilişkilendirilebilir. C-51 yasası yayın suçlarının kapsamını “genel olarak terörizm suçlarını” destekleyecek veya teşvik edecek nitelikteki ifadeleri dahil edecek şekilde genişletildi. Yasadaki ilgili suç maddesi terörist bir amaç olması gerekmeyecek şekilde genel olarak yazılmış. Yani niyetiniz ne olursa olsun özel olarak gündemdeki tartışmalı konular için sunduğunuz çözümler ya da tartıştığınız bir akademik fikir dinleyen ya da okuyan kişinin terörizm suçu işlemesine sebep olacağı sebebiyle size karşı suç unsuru olarak kullanılabilir. Tasarıdaki ifadeyle “dikkatsiz olmanız” beş yıl hapse mahkum olmanıza sebep olabilir.   
 
3-Online yayınlar sansürlenecek. Yasayla birlikte internet ve telekom hizmet sağlayıcıları, bir hakimin terörist propaganda olarak tespit ettiği yayınları ya da terörist propogandayı sağlayacak herhangi bir şeyi ortadan kaldıracak. IŞİD (ISIS) veya Boko Haram gibi gruplardan yayınlanan videolara bağlantılar sunmanız bu tür grupları kınasanız dahi engellenecek, internet sitenizden ya da sosyal medya hesaplarınızdan kaldırılacak. Online olarak gizli kalma hakkınız olmasına rağmen bu yasayla paylaşımlar bulunduğunuz için kimliğiniz ve yeriniz açıklanabilecek.   
 
4-Protesto yapmak devletin sizi gözlem altına almasına sebep olabilir. Kanada güvenliğini tehlikeye atacak tüm aktiviteler kapsamı C-51 yasasında Kanada ekonomisi ve altyapısını engelleme unsurunu da dahil edecek şekilde genişletildi. Yasal protestolar kapsam dışı fakat gerekli izni olmayan protestolar ve grevler sorunlu olacaktır. Aborjinlerin arazi haklarını savunmak, kum petrol yatakları ya da boru hatlarını protesto etmek ya da RCMP’nin (Kanada Kraliyet Polisi) hedef aldığı çevreci örgütlerde etkin olmak sizin mimlenmenize ve izlenmenize sebep olacak veya “yasadışı” sayılan aktivitelere bulaşmanız sebebiyle tutuklanmanıza sebep olacaktır.  
 
5-Seyahat özgürlüğünüz kısıtlanabilir. C-51 yasa tasarısıyla devlet Yolcu Koruma Programı’yla (Passenger Protect Program) terörizm suçuna karışma ihtimali olanları uçuşa yasak listesine (no-fly list) ekleyebilir. Bu listeye eklenen kişilere havalimanlarında sebep gösterilmeksizin uçuş kartı verilmeyecek ve listeye dahil edilme kriteri “direk tehdit” seviyesinden “makul şüphenin varlığı” seviyesine düşürülebilecek. Bu listeye eklendiğinizde isminizi listeden çıkarmak için mahkeme kararı çıkarttırmak zorunda kalacaksınız. Bu süreçte hükümet duruşmaların siz ya da avukatınız olmaksızın gizli yapılmasını dahi isteyebilecek. 
 
6-Eşyalarınıza el konabilir. Kanada gümrük görevlileri eşyalarınızı incelemek ve terörist propagandası olarak saydığı her türlü yazı, döviz, görünür materyal veya ses kaydına el koymak için yüksek yetkiye sahip olacaklar. Bu arama yetkileri bilgisayarınızı ve telefonunuzu da kapsayacak ve görevliler istediğine el koyabilecekler. Örneğin terörist gruplar hakkında bilgi veren ya da mülakat notları içeren bir kitap veya DVD’ye el konacaktır.
 
Murat Kandemir, 9 Mayıs 2015