Kanada Vatandaşlık Yasa Tasarısı (C-6) Parlamentoda Görüşülüyor

Kanada Vatandaşlık Yasa Tasarısı (C-6) Parlamentoda Görüşülüyor

 
Liberal hükümet tarafından Kanada vatandaşlık kanununda öngörülen değişiklikler Parlamentoda görüşülmeye başlandı.  Tasarı hala Avam Kamarası’nda ve henüz kabul edilmedi ve görünüşe göre daha fazla değişikliklerin hayata geçirileceği öngörülüyor.
 
C-6 Bill olarak ta bilinen yasa tasarısı şimdilerde parlamentoda görüşülüyor. Tam adı Vatandaşlık Yasasında Değişiklik öngören Yasa Tasarısı olan C-6 Yasa Tasarısı 2016 Şubat ayında Avam Kamarası’na sunulmuştu. Bu tasarı Vatandaşlık Yasası’na önemli değişiklikler getiriyor.
 
Bu değişiklikler önceki Stephen Harper Muhafazakar hükümetinin vatandaşlık yasasını değiştirerek uygulamaya koyduğu C-24 yasa değişikliklerinin bazıların iptal ediyor.
 
C-6 Tasarısı Avam Kamarasından geçti. 2017 Mayıs ayında Senato C-6 tasarısını onayladı fakat kendisi de bazı ek düzenlemeler yaptığı için tasarı tekrardan Avam Kamarasında görüşülecek. 12 Temmuz 2017 tarihi itibariyle Avam Kamarası tüm değişiklikleri ele alıyor. 12 Haziran’da Göçmenlik, Mülteciler ve Vatandaşlık bakanı Ahmed Hussen Senato’nun istediği değişikliklere karşı hükümetin pozisyonuna karşı bir önerge hazırladı.
 
Önerge 13 Haziran’da geçti. Bakan Hussen hazırladıkları C-6 tasarısının kabul edilmesini arzu ettiklerini ifade etti.
 
Tasarının yazılmış son hali tam belli olmasa da bu yazımızda C-6 tasarısı ile Vatandaşlık Yasasında öngörülen en önemli değişiklikleri incelemek istedik.
 
C-6 Yasa Tasarısı ile önerilen değişiklikleri bir tablo ile anlatalım. Bu tablo son hali olmasa bile yasada istenen değişiklikleri göstermesi bakımından önemli.
 
Kabul edilen tasarı kraliyet onayının (royal assent) yapıldığı ya da kabinenin (governor in council) karar aldığı gün yürürlüğe girecek.
 
Aşağıdaki tabloda değişikliklerin yapılmış başvurulara ne zaman etkisinin olacağı da belirtildi. “İncelenen başvurular” ifadesi 11 Haziran 2015 günü ve sonrası yapılan fakat değişikliklerin yürürlüğe girmesinden önce yapılan vatandaşlık başvurularını kastediyor. 11 Haziran 2015 ve öncesinde yapılan başvurular zaten eski kurallara göre incelenecektir.
 
Bu tablo vatandaşlığın geri alınması ile ilgili değişiklikleri içermemektedir. Vatandaşlığın geri alınması ile ilgili maddelerin geleceği belirsizdir. Federal Mahkemede görülen Hassouna (2017 FC 473) davasında çıkan karar önceki Muhafazakar parti hükümeti tarafından yürürlüğe konan vatandaşlık iptali maddelerinin Kanada Haklar Yasasına aykırı olduğu ve bu yüzden uygulanamayacağını teyit etti.
 
Bununla birlikte Senato tasarıya aynı zamanda vatandaşlığın geri alınması konusunda bazı değişiklikler de ekledi.
 
Karşılaştırma Tablosu
Yürürlükteki Yasa
Öngörülen Değişiklik
Maddenin Yürürlüğe Gireceği Tarih
İncelen Başvurularda Uygulanacak /Sadece Yeni Başvurulara Uygulanacak
 
5 yılda 3 yıl fiziksel ikamet zorunluluğu
 
 
6 yılda dört yıl fiziksel ikamet zorunluluğu
NOT: 6 yılda 4 yıl gelir vergisi beyannamesi verme uygulaması da 5 yılda 3 yıl fiziksel ikamet kuralına göre ayarlandı
Kabine (GIC) tarafından belirlenecek
Sadece Yeni Başvurular
6 yılda dört yıl içinde her sene en az yarım sene (183 gün) ikamet kuralı
Bu kural kaldırılıyor
Kabine (GIC) tarafından belirlenecek
Sadece Yeni Başvurular
Daimi ikamet statüsü (PR) öncesi Kanada’da geçirilen ikamet süreleri sayılmıyor
Kanada’da geçici ikamet sahibi ya da mülteci olarak geçirilen günlerin yarısı (toplamda bir yılı aşmamak üzere) vatandaşlıkta zorunlu ikamet süresinde kullanılabilecek
Kabine (GIC) tarafından belirlenecek
Sadece Yeni Başvurular
Vatandaşlık kazanmak için ‘ikamet niyeti’ taşımak gerekiyor
‘İkamet niyeti’ zorunluluğu kaldırılıyor
Kraliyet Onayı
İncelenen Başvurulara uygulanabilecek
Çifte vatandaşların Kanada vatandaşlığı ‘ulusal çıkarlar’ temelinde geri alınabiliyor
Bu kural kaldırılıyor
Kraliyet Onayı
Başvurular sonuçlandıktan sonra oluşacağı için herkesi ilgilendirecek
 
Yaş kriteri 18-54 arasına çekiliyor
 
 
14-64 yaş arası başvuran kişiler dil şartlarını yerine getirmek ve vatandaşlık sınavını geçmek zorundalar
Senato yaş sınırını 60’a çıkarmak niyetinde. Hükümet Senatonun bu değişikliğini desteklemiyor
Kabine (GIC) tarafından belirlenecek
İncelenen başvurulara uygulanabilecek
Kanada içinde geçirilen şartlı hüküm (cezai hüküm giyilmesi) dönemleri fiziksel ikamet süresinde sayılıyor ve şartlı hüküm giyenler vatandaşlık yeminine girmekten alıkonamıyor
Kanada içinde geçirilen şartlı hüküm (cezai hüküm giyilmesi) dönemleri fiziksel ikamet süresinden sayılmıyor ve şartlı hüküm giyenler vatandaşlık yeminine katılamıyorlar
Kraliyet Onayı
İncelenen başvurulara uygulanabilecek
 
 
Murat Kandemir, 17 Haziran 2017